Šejn Emburi: „Life?… And Napalm Death“, autobiografija kao neformalna istorija jednog žanra
Helly Cherry
Kada neko provede gotovo četiri decenije u bendu čije je ime postalo sinonim za ekstremnu muziku, teško da nedostaje građe za knjigu. Šejn Emburi (Shane Embury), basista Napalm Deatha od 1987. godine, iskoristio je vreme prinudnog mirovanja tokom pandemije da napiše "Life?… And Napalm Death" autobiografiju koju je 2023. objavio britanski izdavač Rocket 88, u okviru kuće Essential Works.
Ono što ovu knjigu izdvaja od tipičnih muzičarskih memoara jeste odsustvo namere da bude puka hronika trijumfa. Emburi, naprotiv, gradi tekst kao iskreno svođenje računa: piše o odrastanju u malom mestu Broseley u okrugu Shropshire, o prvim koracima u muzici (pre Napalm Deatha svirao je bubnjeve u bendu Warhammer), pa sve do trenutka kada je, kao tinejdžer, zamenio basistu Džima Vitlija (Jim Whitely) na turneji za album "Scum" i tako postao deo priče koja će obeležiti čitav jedan žanr.
Struktura knjige prati klasičan hronološki obrazac, ali je autor dopunjuje slojem koji joj daje težinu: svedočenjima ljudi iz svog života. Pored očekivanih glasova poput pevača Marka „Barnija" Grinveja (Mark „Barney" Greenway) ili basiste Faith No More, Bilija Gulda (Billy Gould), tu je i sestra Sara Rajt (Sarah Wright), čije prisustvo tekstu daje perspektivu izvan same scene: pogled na Emburija kao brata i čoveka, ne samo kao muzičara. Taj postupak "spolja-iznutra" jeste ono što knjigu izdvaja iz mora sličnih izdanja: ne dobijamo samo jednu tačku gledišta, već mozaik.
Ono što recenzenti i sam autor ističu kao suštinu knjige jeste spremnost da se progovori o temama koje muzičari iz ekstremnih žanrova retko dele javno: mentalnom zdravlju, borbi sa zavisnošću, vršnjačkom nasilju iz mladosti. Emburi ne koristi te ispovesti kao senzacionalistički materijal, već ih uklapa u širu sliku o tome šta znači tri i po decenije provesti na putu, u bendu koji je, uprkos društveno angažovanom diskursu, sačinjen od ljudi sa sasvim ljudskim slabostima.
Istovremeno, knjiga ne zaboravlja ni lakše trenutke. Anegdote sa turneja - uključujući, prema autorovim rečima, i bizarno gostovanje u dečjoj televizijskoj emisiji - razbijaju gustinu ozbiljnijih poglavlja i podsećaju da je Emburijev život, i pored svega, bio ispunjen i apsurdom i humorom karakterističnim za podzemnu scenu.
Vredi pomenuti i da "Life?… And Napalm Death" nije samo lična ispovest, već i neformalna istorija grindcore i death metal scene, budući da se Emburijeva biografija gotovo poklapa sa razvojem samog žanra. Kroz njegove oči prolazimo kroz osamdesete i devedesete, period kada je Napalm Death, uprkos ismevanju i nerazumevanju šire publike, gradio reputaciju benda koji je oblikovao ono što danas nazivamo ekstremnom muzikom.
Ako knjizi nešto može da se zameri, to je pomalo neravnomeran ritam pripovedanja. Poglavlja posvećena raspletu bendovske istorije mestimično deluju gušće od onih posvećenih ličnim temama, što je, uostalom, uobičajena zamka žanra muzičke autobiografije. Ipak, iskrenost kojom Emburi pristupa sopstvenoj priči nadoknađuje eventualne strukturne neravnine.
"Life?… And Napalm Death" na kraju ostavlja utisak knjige koja nadilazi okvire fanovske literature. To je portret čoveka koji je, kako sam kaže, oduvek bio nešto više od basiste jednog benda i koji je, nakon skoro četrdeset godina na sceni, konačno odlučio da o tome progovori bez filtera.
Struktura knjige prati klasičan hronološki obrazac, ali je autor dopunjuje slojem koji joj daje težinu: svedočenjima ljudi iz svog života. Pored očekivanih glasova poput pevača Marka „Barnija" Grinveja (Mark „Barney" Greenway) ili basiste Faith No More, Bilija Gulda (Billy Gould), tu je i sestra Sara Rajt (Sarah Wright), čije prisustvo tekstu daje perspektivu izvan same scene: pogled na Emburija kao brata i čoveka, ne samo kao muzičara. Taj postupak "spolja-iznutra" jeste ono što knjigu izdvaja iz mora sličnih izdanja: ne dobijamo samo jednu tačku gledišta, već mozaik.
Ono što recenzenti i sam autor ističu kao suštinu knjige jeste spremnost da se progovori o temama koje muzičari iz ekstremnih žanrova retko dele javno: mentalnom zdravlju, borbi sa zavisnošću, vršnjačkom nasilju iz mladosti. Emburi ne koristi te ispovesti kao senzacionalistički materijal, već ih uklapa u širu sliku o tome šta znači tri i po decenije provesti na putu, u bendu koji je, uprkos društveno angažovanom diskursu, sačinjen od ljudi sa sasvim ljudskim slabostima.
Istovremeno, knjiga ne zaboravlja ni lakše trenutke. Anegdote sa turneja - uključujući, prema autorovim rečima, i bizarno gostovanje u dečjoj televizijskoj emisiji - razbijaju gustinu ozbiljnijih poglavlja i podsećaju da je Emburijev život, i pored svega, bio ispunjen i apsurdom i humorom karakterističnim za podzemnu scenu.
Vredi pomenuti i da "Life?… And Napalm Death" nije samo lična ispovest, već i neformalna istorija grindcore i death metal scene, budući da se Emburijeva biografija gotovo poklapa sa razvojem samog žanra. Kroz njegove oči prolazimo kroz osamdesete i devedesete, period kada je Napalm Death, uprkos ismevanju i nerazumevanju šire publike, gradio reputaciju benda koji je oblikovao ono što danas nazivamo ekstremnom muzikom.
Ako knjizi nešto može da se zameri, to je pomalo neravnomeran ritam pripovedanja. Poglavlja posvećena raspletu bendovske istorije mestimično deluju gušće od onih posvećenih ličnim temama, što je, uostalom, uobičajena zamka žanra muzičke autobiografije. Ipak, iskrenost kojom Emburi pristupa sopstvenoj priči nadoknađuje eventualne strukturne neravnine.
"Life?… And Napalm Death" na kraju ostavlja utisak knjige koja nadilazi okvire fanovske literature. To je portret čoveka koji je, kako sam kaže, oduvek bio nešto više od basiste jednog benda i koji je, nakon skoro četrdeset godina na sceni, konačno odlučio da o tome progovori bez filtera.