ISKUSTVO I ZRELOST U SONETIMA



Sviđa ti se? Javi ostalima!

(Borislav  Gavrić: “Soneti u tri kruga”, poezija, “Svet knjige”, Beograd, 2017)

Ime književnika Borislava Gavrića poznato je široj književnoj javnosti. Iskustvo i zrelost Borislava Gavrića došli su do izražaja već u njegovom proznom prvencu “Čovjekov pjev u vremenu”.
Čitalac je impresioniran njegovim književnim radom i dometima. Tu pre svega mislimo na, do sada, objavljena četiri romana, devet zbirki poezije i mnogo lepu monografiju pod naslovom “Orahovica”. Dobitnik je i značajnih književnih nagrada, poput “Kočićevog pera” (2003, za roman “Na carskoj cesti”) i “Zlatne značke Srpskog viteza” (2012, za književnost)!
Rođenje i odrastanje na prelepoj planini Ozren, školovanje, putovanja i čitanje su tako lepo nadahnuli Borislava Gavrića  da napiše i svoju novu knjigu, ovaj put, soneta. No, zašto se baš opredelio za ovu najtežu, majstorsku formu? Njegovo, prebogato, životno iskustvo i ljudska zrela viđenja doprineli su da iz duše iznedri stihove – sonete vrhunske lepote. Knjiga “Soneti u tri kruga”, otvara se i raskriljuje neizmerno lepim poetskim tekstom, naslovljenim “Čuvam te u sonetu”, posvetnici sestri Miholjki, gde brat kao pesnik pokazuje svu moguću ljubav ovog sveta...
Sledi, zatim, prvi tematsko – motivski krug “Neofaraoni i glad(ijatori)”, sazdan od četrnaest soneta i magistrala: “Demoni lažu ljude”, gde najviše dolazi do izražaja zabrinutost humaniste i pesnika Borislava Gavrića za sudbinu srpskog naroda, kao i celog čovečanstva. Vidljivo je da u sonetima dominira šesnaesterac koji pomaže pesniku da prečicama iznese svoje vizije, stremljenja, nade, razmišljanja i rešenja...
Sledeći tematsko – motivski krug “Iz tame  vidio daleko” (Vijenac za Filipa), majstor soneta Borislav Gavrić posvetio je najčuvenijem slepom guslaru Filipu Višnjiću. Magistrale “Ep  Višnjić  I  Gusle”, najverovatnije inspirisane sažetom jevrejskom poslovicom “Blind the whole World” (Slep je ceo svet, prevod: S. N.), svedočanstvo su pesnikove strasti, a napisane u osmercu, kojim je kanalisao svoju privrženost jednoj od realnih legendi naše narodne/usmene književnosti, prednjaka od koga moraju da uče i mlađe generacije... ruku na srce, često spremne da dolaze do Znanja “štelama” i bez onog pravog, studioznog, rada! I ovde se pesnik sa pouzdanošću oslonio na belešku iz pera Vuka Stefanovića Karadžića, kome pripadaju ponajveće zasluge za sve ono najbolje što je učinio za srpski jezik i literaturu: “Ispovijedi Karadžiću Vuku/ Golem Filip kao gorska jela,/ Ustani, Božde, pokaži ruku”! (str. 66.).
I, najzad, u trećem, završnom sonetno – ciklusnom krugu “Ozren raspolućena zemlja” (Vijenac za Ozren), nailazimo na pesnikov krik, odbijanje da se prihavti sudbina za deo srpskog naroda koji je kroz celu istoriju stradavao, što zbog podela, što zbog svoje (ne)prosvećenosti. U tekstu koji prethodi sonetnom vencu, pesnik sagledava istoriju iz jedino moguće perspektive dokumentaristike, na taj način,  što tvrdi: “... Stećak je iz Ban dola premješten na uzvišenje u središtu sela, gdje ga mještani (muslimani) čuvaju usred svoga griblja kao amajliju”. (str. 68.) Preciznije bi se moglo reći da je reč, u stvari o “Srbima Muhamedanskog Zakona”, kako ih je nazivao u svojim tekstovima i naš najpouzdaniji izvor Vuk Stefanović Karadžić! Otuda čitamo sonete i u veoma uzornim Magistralama:
Od  pokreta velepreokreta
         Zemlju  Srblju nagrdila puška,
        Ruka tuđa sjeme pelinljudska,
Elegija, Bosna razapeta.


    Narod trpi dok Ozren krvari.
Prepjevali na visini notu,
  Ugađali lažnom srboljupcu,
       Spasi greške od poroka starih.

Tužbalice o nevinoj krvi
         Oprosti nam, Marijo Presveta,
          Sa Justinom sresti će se krivi.

Evo molim, ne zaboravi me:
        Lažno sude, nečim Ozren smeta,
Ozren Srblju sačuvao ime.

Istini za volju, mora se primetiti kako su oba recenzenta: i Dragoljub Jeknić i Gligor Muminović razumeli i dobro rastumačili filosofsku dimenziju soneta ispisanih rukom majstora Borislava Gavrića. I ovom, desetom knjigom pod naslovom “Soneti u tri  kruga”, naš pesnik je potvrdio i nadmašio svoju književnu individualnost i sve vrednote pevanja i mišljenja, tako da će njegova književna zvezda još sjajnije sijati na ovom delu neba Republike Srpske, srpske poezije i regije, u celini.

Nezirović  Senahid



Sviđa ti se? Javi ostalima!

Budi u toku, prati nas na fejsbuku

Najčitanije

Arhiva